Postgereformeerd

In Soteria van juni is een recensie van Ploeteren en Pionieren verschenen. Eindelijk een kritische recensie, daar heb ik eerlijk gezegd op zitten wachten. Natuurlijk heeft deze en gene met een MA theologie de even obligate als terechte opmerking gemaakt dat het theologisch allemaal wel wat dieper mag, maar dat was nu net het punt: Dat wilden we niet. Wil je diepgang, ga zelf lekker lezen in al die spannende theologen die er zijn. (Vraag eens om een bloemlezing aan Boele en Johan)

Hier de recensie van Jan Martijn met een comment van mij er achter:

In dit nieuwe boek bespreken de schrijvers aan de hand van biografische voorbeelden van gemeentestichters het fenomeen ‘Emerging Church’. Interessant om naast de berg aan Angelsaksische literatuur nu (weer) een bijdrage van Nederlandse bodem te lezen.

Het boek biedt een leuke inleiding op het ‘fenomeen’ waarin een aantal typische kenmerken worden uitgewerkt en toegelicht; postmodernisme, holisme, christocentrisme, incarnationeel denken, nadruk op het Koninkrijk van God en eschatologische hoop etc. Tegelijk worden een aantal ‘Emergers’ voorgesteld. De lezer krijgt vanuit hun ervaringen een redelijk beeld van de activiteiten die in verschillende projecten vorm krijgen. Waar veel van de bestaande literatuur slechts ideeën poneerde biedt dit boek hiermee ook direct een antwoord op de vraag: “Ja, interessant en mooi die ideeën, maar hoe geef je daar nou vorm aan?” Zo is het een zeer toegankelijk en attractief boek om te lezen.

Lees hier verder.

Ergens in 2007 vond ik Boele‘s blog via zijn adwords die ik vond op de Telegraaf site (als ambtenaar MOET je de telegraaf lezen, daarin kun je een fors deel van de werkpakket voorspellen). Net daarvoor had ik de Graham Wards’ Blackwell companion to Postmodern Theology gelezen met daarin een bijzonder aansprekend artikel over postliberale theologie en hoe in een postmoderne context zowel de orthodoxe als liberale theologie zichzelf moeten herontdekken en elkaar dan ook kunnen vinden. Niet lang daarna zat ik in Siddeburen koffie en bier te drinken om de avond af te sluiten met patat van de patatboer die iedere vrijdag in Siddeburen is. Sindsdien hebben we menig uur met elkaar gesproken via Skype, op een terrasje in Wageningen of ergens als er weer iets leuks te doen was.

Boele is de eerste christen en theoloog die niet zo in elkaar zit als alle anderen die ik ken. Want uiteindelijk is de emerging/missionaire/gemeentestichtende gemeenschap toch best wel orthodox en niet bijster ruimdenkend op de orthodox-liberale wiebelige schaal/hellendvlak/zeepbaan. En eigenlijk weet ik ook niet precies hoe ruimdenkend ik nu eigenlijk ben. Als ik Andries Knevel hoor spreken over de “redelijkheid van het christelijk geloof” en Klaas Hendrikse over Jezus hoor spreken dan waardeer ik beide broeders en voel me ook bij beiden een beetje ongemakkelijk.

Mede dankzij Boele is er een geheel nieuwe en gruwelijk spannende wereld open gegaan, een wereld waar ik als GKV jongentje alleen op straffe van het hellevuur mocht binnen gaan. En nu lees ik dan allerlei minder ‘orthodoxe’ theologen en filosofen die leerzaam en uitdagen zijn, waar ik het toch wel erg vaak mee eens ben en soms ook effe niet. Kennelijk wordt de soep toch niet zo heet gegeten als mij voorgehouden is, in tegendeel ik ontdek nieuwe wegen van de Geest: Zo sterk zelfs dat ik sommige porties oude soep niet meer te pruimen vind. En dat is toch ook wel weer een bijzondere ervaring.

Het machtige van “Van de Kaart” vond ik dat je als lezer je gaat afvragen op welke kaart je nu eigenlijk zit en zo nee wat dan? Vooral de Kathedraal van het zeker weten deed me denken aan mijn eigen fascinatie met de gereformeerde theologie. Eigenlijk is het moleculair biologische model (da’s mijn vak) net zo iets als de gereformeerde theologie: een mooie theoretische constructie, een model van het onbegrijpelijke. De theologie werkt net als de biologie met een set tools en construeert dan iets: een model. Da’s leuk, je kunt het verifieren en falsifieren en er heel lang met heel veel wijn en whisky over spreken totdat het uiteindelijk blijkt niet veel meer te zijn dan raaskallen. Maar het zijn modellen, vereenvoudigingen van ‘iets’  dat zo Anders is dat er geen woorden voor zijn. Als kind en tiener was ik me van dit alles niet echt bewust, ik geloofde en had geleerd dat je dat formuleerde in de helige drieenheid van ellende-verlossing-dankbaarheid. Ik leefde in de blije GKV subcultuur. Tijdens mijn studie kwamen er kleine scheurtjes in dit alles, maar net zoals ik leefde binnen in het biologische model ging ik ook leven in het theologische model naar gereformeerde snit. Ergens in mijn twintiger jaren ben ik deze kathedraal in gevlucht, de wereld uit en als een bange hond had ik me opgesloten in het gereformeerde theologie.

Daar in mijn kathedraal van het zeker weten heb ik een kleine tien jaar gewoond om er bijna te sterven. Ik weet eigenlijk niet goed hoe ik eruit gekomen ben. Ik denk via de crypte van de bijbelse theologie of zo, dat vreemde boek met die verhalen die mijn vertrouwen wel waard bleken te zijn. Dat boek verhaalde over een Mens, een volk en een wereld. Verhalen die me uiteindelijk zoveel meer grepen dan de theologische modellen. Boele is de voordeur uitgerend, uit een kathedraal die ik herken en die niet helemaal de mijne is. We hebben verschillende dingen achtergelaten en ook wel het een en ander op onze vlucht meegenomen.

Eigenlijk weet ik niet zeker of ik wel helemaal ontsnapt ben, ik blijf namelijk steeds nieuwe modelletjes verzinnen. Nieuwe constructies van het veilige; andere inhoud zelfde lafheid (of is dat te hard geformuleerd?) steeds weer probeer ik Jezus te vangen en Gods Koninkrijk in kaart te brengen. Het is bizar: Enerzijds is het leerzaam om dit te doen anderzijds is het een vorm van afgodendienst. Tijdens mijn goede momenten heb ik mijn bijbel bij de hand en leef op de open vlakte van het zoekend geloven waar gaandeweg bron naar bron beschikbaar blijkt, op mijn kwade momenten snuffel ik door mijn boekenkast op zoek naar zekerheid. Op mijn kwade momenten denk ik al aangekomen te zijn op mijn goede momenten zoek ik Jezus, Gods Koninkrijk en gerechtigheid.

Van de kaart smeekt om nog veel meer reactie, dat komt vanzelf op een later moment, we moeten ons pas echt zorgen maken als er geen reactie meer komt…. want dan is de zoektocht opgehouden zonder dat we aangekomen zijn.

In het missionaire magazine ZOUT van de GKV heb ik een kort artikeltje geschreven over emergingchurch.  Ik vond het boeiend en ook lastig om voor mijn eigen kerkelijke context een artikel te schrijven. Vooral omdat de GKV voor mij ook een fors stuk pijn en onbegrip vertegenwoordigd.  Lees het hier online en hier de pdf

Een verslag van de vakantie met foto’s van Schotse kastelen moet nog even wachten vanwege een mail die ik na bij thuiskomst in mijn mailbox vond. Ik kreeg namelijk een mailtje van Ryan Bolger, je weet wel die van Emerging churches.

Ryan is bezig een festschrift samen te stellen voor Eddie Gibbs. Nu wordt het geen festschrift dat geschreven wordt door alleen directe collega’s en studenten. Het wordt een bundel essay’s van mensen uit de emerging church scene: Een verkenning van nieuwe richtingen.

Ryan vroeg of  ik een voorstel voor een essay wilde schrijven. Natuurlijk slik je dan even van schrik en blijdschap en zeg je JA. Om vervolgens je af te vragen “Wat ga ik dan in vredesnaam schrijven? Wat heb ik te bieden tussen zo ongeveer alle bekende namen in de emerging church?” 

Vandaar de vraag aan jullie: “Welk verhaal vanuit de emerging churches in NL moet verteld worden aan de internationale emerging community?” In verband met de deadline kan ik alle input tot aan hemelvaartsdag meenemen. In de week erna ga ik het voorstel schrijven en dan maar hopen dat het in de smaak valt.

Vandaag op het ETA symposium geweest. Wat ik daar deed? Diana volgt een opleiding daar en die kon punten krijgen door naar Bottenbley, Ouweneel en Krol te luisteren. En ik ben graag dichtbij Diana… ook al is luisteren naar de combi Krol/Ouweneel/Bottenbley bijna vragen om problemen.

Eigenlijk is het wel grappige de module bijbelse theologie van de ETA heeft een enorme impact gehad op ons. Eigenlijk ligt de wortel van de emerging reis daar. Dankzij de ETA kwamen we bij YWAM en dankzij YWAM (ook als negatieve motivatie!) werden we emerging.

Via mijn twitterstream is alles goed te volgen. Het begon helemaal niet onaardig.Tenminste… Als je kunt luisteren naar klassieke evangelische Koninkrijks theologie die nogal sterk op individuele christen gestoeld is en Koninkrijk vooral beperkt tot de kerk. Wel waren de verhalen nogal erg basic en simpel. De ETA is een vrij serieuze HBO niveau opleiding maar dit was een matige basiscursus.

In de pauze werden allerlei boeken over het koninkrijk verkocht en zelfs ook het onze!

Snel na de pauze ging het licht echt uit. In een workshop (die geen workshop was) over sociale heelheid ging het alleen over wonderen en genezing het hele woord sociale heelheid werd niet uitgesproken. Steeds weer basale vragen van mensen die hun bijbel te weinig lezen maar vooral in hun gemeente hadden moeten kunnen stellen. “Wat vindt u van….” en ” Hoe kijkt u tegen…”

De panel discussie daarna was nog meer van hetzelfde laken een pak. Mensen met pastorale problemen stelden in een zaal met 200 mensen vragen aan een panel. Sorry dat werkt niet. Ik zat naast twee stomende en zwaar gefrustreerde ETA studenten (Diana en Cornelieke).

Ouweneel en Krol bevestigden expliciet dat volgens hun het Koninkrijk beperkt is tot het werk van christenen. Fairtrade/Amnesty/Voedselbank  is volgens hen niet het koninkrijk. Bottenbley legde in zijn eerdere verhaal een zeer sterke link tussen Koninkrijk en kerk. Deze standpunten verbazen me niet, ik deel ze gewoon  niet.

Toen eenmaal de pastorale sores op tafel lagen en daar bleven liggen verdween het laatste reste missionaire passie als sneeuw voor de zon. Uiteindelijk kwam de gedachte  ”Dit is verworden tot een bevrediging van religieuze behoeftigen”. Afgezien van de schrijnende pastorale realiteit die er achter ligt , is dat een teleurstellende gang van zaken op een theologisch symposium.

Er was ook een curieus pijnlijke  olifant in de kamer “Het plan van God”. Deze olifant had bijna een deterministisch calvinistisch trekje, een soort Allah die we slechts met moeite kunnen begrijpen. Want als je bidt in lijn met het “plan van God” dat komt het zeker weten goed.

Het symposium zou moeten gaan over het ” nog niet” en het ” reeds nu” van het Koninkrijk, D-day versus V-day.  De spanning tussen die twee zou dan ‘opgelost’ moeten worden door de dienst van genezing dus  je dus niet gegarandeerd geneest. Tja…… volgens mij zit het mes dan nog steeds in de buik. En zitten hier allerlei valse tegenstellingen in en hebben we het nog steeds niet over de echte vragen gehad. Net als gister bij ” Ooit evangelisch”.

Mensen probeerden, volgens mij, een gesloten geloofssysteem open te breken zonder het te openen tot een open geloofssysteem.

Ik ben er nog niet uit, maar volgens mij is niemand er vandaag iets mee opgeschoten. De pastorale problemen zijn bedekt met een plasje van een christelijke guru maar ze zijn er nog steeds.

Later zal ik eens bloggen over de relatie tussen #pvhk, #ooite en #etas, want die is er wel degelijk.

De trieste klapper op de vuurpijl was een hele domme 20-er die Ouweneel wilde laten vertellen over de bediening van TRIN(nee ik geef GEEN link)  in India.  Gods zij dank wimpelde Ouweneel dat af.

Diana heeft haar punten en ik ben bij Diana geweest da’s fijn erg fijn. Morgen wordt Salome 4  jaar. Wil je het Koninkrijk zien? Kijk maar naar haar persoontje en luister naar haar naam.

Buiten was het heerlijk weer, vanbinnen was de Pelgrimsvaderskerk prachtig en vele vrienden waren gekomen. Een echt verslag van het symposium volgt nog, de Twitterstream zegt al een heleboel.

Ik heb ervan genoten om de oude en nieuwe vrienden IRL te ontmoeten, de lezingen waren prima en de discussie een beetje kalm. Ik kijk met plezier terug op de dag, een serieus verslag komt later.

Morgen staat Ooit evangelisch op het programma. Samen met een aantal twitterazi zal ik aanwezig zijn, mijn voorstel is een twitterstream op te zetten via #ooitE

De eerste reacties op het boek beginnen nu te komen. Gister stond er een vriendelijke recensie in het Friesch Dagblad. Boele reageerde ook, hij zette reactie op z’n blog met naast veel lovende woorden ook een aangename en kritische opmerking. Zijn opmerkingen doen hopen en bijkans verlangen naar een dialoog tussen ‘Van de Kaart’ (zijn boek dat in mei gaat uitkomen) en ‘Ploeteren en Pionieren.

Tenslotte is het leuk dat hij nu net de eerste is die een kritische opmerking plaatst, na een tot nu toe bijkans eindeloze stroom van complimenten is het fijn om eens door een ‘vriend voor onderweg’  aan het denken gezet te worden.

Gister was het dan eindelijk zo ver: Het boek Ploeteren en Pionieren is er echt, niks geen word document of pdf meer maar een echt boek dat je kunt voelen en ruiken (nu alleen de Kindle versie nog). We kregen het boek uit handen van Marieke Slagter, zij is de redacteur van ArkMedia die Martijn en mij achter de vodden zat. Martijn vertelde het ook al op zijn blog. Vanmiddag heb ik in de boekhandel even nagevraagd, het is al te bestellen en vanaf 30 maart is het overal te krijgen!

Op 2 april is de presentatie op een symposium in de Pilgrimsvaderskerk in Rotterdam.

Op 2 april vieren Daniel (en z’n team), Martijn en ik ons feestje van het Koninkrijk.
Zenuwachtige schrijvers, trotse ouders, welluidende woorden van klinkende sprekers en uitgevers die geld willen verdienen. Ze zullen er allemaal zijn en we gaan er een gezellig feest van maken. Twee april wordt de dag van het goede nieuws: Het kost wat ploeteren en een beetje pionieren maar de ontdekking is de beloning; Het is echt mogelijk om contextueel te leven en te geloven. Het is als Rivella, een beetje vreemd maar wel heel erg lekker.

Op 3 april is het de dag van Otto en dat is de dag van het slechte nieuws dat ooit goed nieuws was: Honderd verhalen van pijn, verdriet, verwijdering en ongetwijfeld her en der een verhaal van godslasterlijk onrecht. Ik ken een aardig stapeltje post-geref/evang/pinkst/charism/refo gelovigen en -exgelovigen en daarom doe ik een voorspelling (zonder ‘ooit evangelisch’ te hebben gelezen): Gesloten dogmatisch geloof, machts misbruik, manipulatie, hypocrisie, ghetto vorming en dat alles in de naam van Christus ligt aan de basis van “ooit evangelisch“.

Maar er is nog iets waar ik bang voor ben. Op 2 april zullen de bobo’s van de christelijke cultuur acte de presence geven maar zullen ze er ook zijn op 3 april? En zullen ze “ooit evangelisch” recht in z’n ongetwijfeld gore gezicht durven zien? Ik denk van niet….. Zullen ze op 2 april lovende woorden spreken en op 3 april alles stevig bagataliseren? Ik denk van wel. (Als ik ongelijk heb zal ik ogenblikkelijk met excuses aanbieden, dan heb ik mij broeder (en zuster?) bobo’s te laag ingeschat.)

Achter ploeteren en pionieren ligt ooit evangelisch. Ik (en Martijn) ben er alleen niet helemaal aan onder door gegaan. Ploeteren en Pionieren is niet goed te begrijpen zonder ooit evangelisch; er is een reden waarom dit blog post-gereformeerd heet. Het goede nieuws van de ontdekking kwam pas na het slechte nieuws, ze horen bij elkaar. Koop en ervaar alle drie de boeken (dan zijn de uitgevers in iedergeval gelukkig)

Het is zover! U allen bent welkom op 2 april in de Pelgrimsvaderskerk in Delfshaven. ArkMedia, Medema, Evangelische Alliantie en EmergingNetwerk organiseren een symposium over emerging church. Zie hier voor meer informatie.