Postgereformeerd

Op de site van EmergingNetwerk heb ik zojuist de aankondiging gedaan van een synchroblog over Boele’s boek “Van de Kaart; manifest van een gepassioneerde twijfelaar“.

Ik ben heel erg benieuwd naar het gesprek binnen de emerging/missionaire gemeenschap van NL over dit boek. Boele zet zichzelf op een hele prettige manier neer binnen deze gemeenschap terwijl we van elkaar weten dat we het niet altijd met elkaar eens zijn.

De boeken die de afgelopen tijd verschenen zijn; Jezus in de Millinx, Plant een kerk, emergingchurches.nl,  De ontdekking van het Koninkrijk en Ploeteren en Pionieren, kennen zo hun bescheiden theologische en methodologische verschillen. Met Van de Kaart ligt er een boek dat opeens buiten de orthodoxe comfortzone lijkt te liggen. En de afgelopen maanden waren er binnen de emerging/missional community best wel een paar voorzichtige en vriendelijk kritische opmerkingen daarover te horen. Het lijkt me goed om de verschillen gewoon te benoemen en te bespreken en niet te doen alsof ze er niet zijn.

Ik heb alleen één probleem, dit ongetwijfeld spannende en hopelijk zelfs amusante gesprek doet er alleen toe binnen de christelijke subcultuur. Als we met elkaar vinden dat Nederland zowel postmodern als postchristelijk is dan moeten we, wat mij betreft, hoe dan ook van de christelijke subculturele kaart af. 

Een emerging/missional gemeenschap moet divers zijn om überhaupt te kunnen innoveren. We slepen allemaal onze traditie mee en zullen er zelfs nooit helemaal los van komen: Zij is zowel een houvast als een keten. We hebben elkaar nodig om onszelf te vinden op- of van de kaart. En juist dan kunnen we ook de Weg vinden voorbij onze eigen kaart.

Maar met een diverse emerging/missional gemeenschap zijn we er nog lang niet. Ik wil beweren dat Van de Kaart, in mijn omgeving, het eerste boek vanuit de emerging/missional gemeenschap is dat daadwerkelijk het verhaal van Jezus en Gods Koninkrijk buiten de christelijke subcultuur brengt:  Voor het eerst in mijn leven reageren al mijn postmoderne en postchristelijke collega’s positief op een boek waarvan ik het concept uitleg.  Voor hen deed Ronald aan kerkje spelen, Daniël mocht spreken per gratie van zijn sociale impact, Johan werd niet begrepen en ik werd vooral beleefd aangehoord (zij het dat Koninkrijk en gebrokenheid wel gewaardeerd werden).  Maar Boele’s verhaal laat harten sneller kloppen…..

En dan komt het spannende: Als ik echt ‘missionair’ wil zijn als ik echt wil contextualiseren en dat wil ik, dan MOET ik dit serieus nemen.  Zo daagt de diversiteit van christelijke en niet christelijk vrienden onderweg mij uit om Jezus zoeken en zijn Koninkrijk vorm te geven. Ik wordt uitgedaagd te bewegen, van de kaart af.

Afgelopen woensdag hebben Martijn en ik een korte presentatie gegeven over Ploeteren en Pionieren op het symposium van Urban Expression NL.  Daar kreeg ik ook Stuart Murray’s nieuwste boek Planting Churches in handen gedrukt.

Goed boek

Dit weekend heb ik het boekje doorgelezen. Het is een leuk en goed boekje, het duidt de cruciale punten rondom gemeentestichting helder aan. Slechts van de cover ben ik niet onder de indruk. Echt vernieuwend is het boekje naar mijn gevoel niet, wel is de 30 jaar ervaring van Stuart goed voelbaar en daar zit dan ook de kracht.  Het boek is gekleurd door de UK context en daarmee zijn sommige typeringen en overtuigingen wel leerzaam maar niet echt relevant.

Worsteling

Al lezend groeide bij mij een worsteling. Een worsteling die niets met het boek an sich van doen heeft. Het was alsof de degelijkheid van het boek een stille worsteling aan de oppervlakte bracht. Een worsteling met de dynamiek van de sociale context van Nederland en de traagheid van het gemeentestichtingsproces. En ik weet nog niet wat ik met die worsteling moet.

Veel gemeentestichtende projecten (de overgrote meerderheid) beginnen met een visie en een team vaak met een “zendende” organisatie achter zich. Nu is een visie een ‘vreemd’ ding. Al is de visie dat men incarnationeel en contextueel wil zijn dan nog trekt de visie een bepaalde groep mensen aan. Iedere visie is ‘ attractioneel’  en ’scheppend’. Een visie ze creeert ook haar eigen verhaal en gemeenschap: een microcosmos van het Koninkrijk.  En daar is volgens mij helemaal niks mis mee en ook weinig aan te doen: basale sociologie. Maar als het zo is dat in onze netwerksamenleving alles dynamisch is dan kunnen die microcosmossen van het Koninkrijk  niet al te traag daarop reageren. Andert veranderen ze tot christelijke subcultuurtjes die hun context vergeten hebben.  En de meeste projecten doen er 5-10 jaar over om tot bloei te komen dus op het moment dat de visie daadwerkelijk een gemeenschap geschapen heeft is deze al weer achterhaald?

En als er dan daadwerkelijk een gemeenschap is ontstaan dan heeft de gemeenschap zelf ook weer een eigen dynamiek. Kan de nieuwe gemeenschap de visie aanpassen? Wat is dan de rol van het originele team en van de ‘zendende’ organisatie?

Nu geloof ik altijd dat er zulke microcosmossen van het Koninkrijk zullen ontstaan, er zit altijd iets tegen cultureels in het evangelie en juist bij de extreem hoge dynamiek (fragmentatie zo je wilt) van onze maatschappij zou hier een tegenbeweging best op z’n plaats zijn.

Maar ik worstel met de ’traagheid’  van veel gemeentestichtingen gezien de dynamiek van de maatschappij en de interne gemeenschaps dynamiek. Vooral omdat een deel van de traagheid veroorzaakt lijkt te worden door de verbinding met de christelijke subcultuur (visie zendende organisatie en financiën).