Postgereformeerd

In een vorige post gaf de prezi weer die de basis was voor een lezing/discussie/gesprek met Navigators Enschede. Vandaag wil ik eea weergeven van het gesprek dat volgde.

Goede leven
Bij iedere lezing is er een moment waarop de vonk over- of de vlam de pan in slaat. Bij deze lezing sloeg de vonk over (bij het grootste deel vd luisteraars) toen ik het Koninkrijk breder trok dan de kerk. Zodra Koninkrijk gericht wordt op “het goede leven” dan gaan ogen glimmen. Opeens raakt het verhaal van Jezus niet alleen jezelf en de kerk maar legt het beslag op alles in onze samenleving.

Koninkrijk is geen heilstaat
Vervolgens gaf ik aan dat het Koninkrijk van God, mijns inziens, niet een soort christelijke heilstaat is, dat het “onzin” is om te zeggen ” hier is het Koninkrijk” of “wij bouwen mee aan het Koninkrijk”. Door de Geest gedreven komen wij niet veel verder dan het uitkrabben van hoopvolle tekens van het Koninkrijk in een “kloterige” wereld. Dat was effe slikken, zo kon ik uit de ogen opmaken. Ook stapten toen een paar mensen helemaal uit. Het idee dat het uiteindelijke Koninkrijk buiten ons menselijke bereik ligt viel niet altijd lekker.

Genade
Er ontstond ook een spannend gesprek over discipelschap, de specialiteit van de Navigators. Vooral het idee dat je allereerst genade, genade en genade mag verkondigen zonder regels te stellen. Mijn expliciete weigering om binnen/buiten regels (klein voorbehoud: gemeenschap moet wel “veilig” zijn voor ieder die er lid van wil zijn) te stellen mbt de gemeenschap van gelovigen en mijn nadruk op “gericht zijn op Jezus en leven in het Koninkrijk” werd wisselend ontvangen. Het is de discussie over kerngemeenschap of grensgemeenschap (centeredset- vs boundedset community). Het hielp om even een stukje gereformeerde theologie van genade neer te zetten, want menigeen vond/voelde dat je ook je leven moet veranderen om bij de gemeenschap te horen. In de gesprekken viel me op dat de groep een vrij rooskleurig beeld had van het leven en dat ik de term “gebrokenheid” steeds weer moest neerzetten als net zo relevant als “heiligheid”.

Heiligheid
Omdat iedereen bij heiligheid en discipelschap gelijk aan sexualiteit denkt heb ik het maar even benoemd. Er ontstond een leuk gesprek over groeien in het volgen van Jezus zonder drempels maar met een heldere droom of doel. Er was best wel wat aarzeling en een gevoel van “dan kun je mensen toch niet aanspreken?” maar ook het beeld dat dit toch heel goed mogelijk is in een kerngemeenschap.

Een bijzondere in dezen wat een gesprek over autoriteit in de geestelijke gewesten. Of te wel: Wanneer mag je in de praiseband of in het leiderschapsteam? Moet je niet “heilig leven” omdat je anders kwetsbaar bent voor aanvallen van satan? Omdat je dan geen geestelijke autoriteit in Jezus hebt? Ik heb aarzelingen bij: Als eerste wat is “heilig”? De facto is dat vooral voldoen aan een set regels. Heilig is dan zondeloos. En daardoor zou dan geestelijke autoriteit ontstaan. Hier lijkt een heiligheid van plussen en minnen achter te zitten: de balans kan beide kanten op. Ik geloof nu net dat het christelijk geloof begint en eindigt bij de aanvaarding van ons door Jezus. In Jezus zijn we gezekerd en geborgd, onze daden of ons leven voegen niets toe aan ons burgerschap van de Stad Gods. In het beeld van een heilig leven waardoor we satan op afstand moeten houden proef ik eerder een heidens godsbeeld waarin God/satan/mens in een eeuwige worsteling tot elkaar veroordeeld zijn.

Naast dit “geestelijke” aspect vroeg iemand zich terecht af hoe dat dan in de praktijk werkt: Die kerngemeenschap van het Koninkrijk rondom Jezus en de bijbel. Vanuit zijn navigators kader van leiderschap (grensgemeenscha zo concludeerden we gezamelijk) had hij moeite om zich voor te stellen hoe een kerngemeenschap dan werkt. Vanuit een muziekgroep die Diana en ik jaren geleden gestart zijn kon ik laten zien dat het wel “werkt”: Een kerngemeenschap is een levensvatbaar concept maar het is veel rommeliger en lastiger. Je krijgt er echt “vieze” handen van maar daarmee is het ook een gemeenschap waar veel meer ruimte is voor worsteling, onzekerheid en tranen. En uiteindelijk dwingt een kerngemeenschap je vaker om het Boek te openen en je knieen te buigen en samen te luisteren naar de Geest omdat je zelf geen uitweg meer ziet.

Een twitter search op #SGP is leerzaam. Eindelijk weer eens een leuk en daarom chaotisch debat.

Dat deze uitspraak van de Hoge raad niks oplost spreekt bijna voorzich, wat moet je hier nu praktisch mee? Na een vrij positieve blik in mijn vorige post over de uitspraak nu eens een andere blik.  Het gesprek gaat zo snel dat deze post nu al eruit gooi (ipv morgen).

Wat ik bijzonder vindt is dat een rechter gedwongen werd te kiezen en uiteindelijk gekozen heeft tussen twee goden.  Zowel de principes der libertijnen als de principes der bevindelijken zijn volgens mij religieus: De mening/geloof of God er al dan niet is  en de interpretatie daarvan in dagelijks leven zijn in beide gevallen van theologische orde en met maatschappelijke consequenties. We hebben hier twee goden in één maatschappij die elkaar uitsluiten. (Voeg Allah en z’n profeet toe en we hebben zowaar een theologisch trio een soort drieëenheid dus.)

En nu heeft een rechter gesproken op basis van een wet die voortkomt uit  de jaren zestig. De rechter heeft geïnterpreteerd en in de uitspraak wint de libertijnse god.  Niet verwonderlijk overigens, de het humanistisch denken is gewoon weg dé dominante factor in onze samenleving. De theocratie van het humanisme wint van de theocratie der bevindelijken. De huidige uitspraak lijkt mij de logische gezien de ideologie/theologie achter het VN verdrag.

Nu stel ik als eerste voor dat we richting de rechter zwijgen. In een rechtsstaat heeft de rechter het laatste woord!

Democratie is, wat mij betreft het debat over “het goede leven” (Erik Borgman) in een gestructureeerde vorm.  Wat er nu is gebeurd is wel spijtig en slecht voor dit debat, het wordt namelijk doodgeslagen omdat één stem niet meer gehoord mag worden.  Een stem die  weinig meer dan “vreemd, ouderwets en ongepast” gevonden werd, niet schadelijk voor het debat an sich. In tegendeel bijna, rare eenden in de bijt helpen altijd om een goed gesprek op poten te zetten, dit wordt vandaag maar weer eens bewezen.

Ik wil ook ff duiden dat ook de christenen in het algemeen toch een vorm van  “koekje van eigen deeg” gepresenteerd krijgen:  Toen de protestanten de baas waren in ons goede vaderland was de katholiek en de atheïst ook nogal eens minder gewaardeerd. Ik ben bang dat menig protestant zich gedroeg als een PVVer (helaas doen sommigen dat nog steeds…). En de SGP zelfs heeft de theocratie in haar beginselen staan.

En nu? Hoe krijgen we dat debat weer in mooi chaotisch vaarwater waar alle goden of ze nu van atheïstische, christelijke of islamitische afkomst zijn,  gepassioneerd hun verhaal kunnen doen via hun volgelingen. Dat is de spannende vraag.  De SGP kan nu reageren maar de regering ook. De regering kan dwang gaan uitoefenen op de SGP, dat lijkt me een heel dom idee en zou ook nog wel eens tot spannende rechtszaken kunnen leiden waar niemand op zit te wachten. We kunnen ook eens een goed debat aan gaan met elkaar over democratie. Hoe regelen we dat nu er meerdere goden, volgelingen en grote verhalen in onze polder wonen. Hoe regelen we dat debat zonder dat één god de baas kan spelen.

De Hoge Raad heeft het Hoge Woord gesproken:  De SGP volgt niet de regels van de democratische rechtstaat.

Zie hier en hier de uitspraak en hier de samenvatting. De positie van vrouwen en mannen is al sinds Jezus van zijn opstandig door vrouwen liet getuigen een heet hangijzer in de christelijke gemeenschap. Naar mijn onbescheiden mening geheel ten onrechte. Ik kan het boek weinig anders lezen (maar ja ik ben ook context bepaald) dan dat er geen discussie is over de positie van mannen en vrouwen. Ik zie geen enkele reden in het bijbelse verhaal om complementair te denken (man en vrouw zijn verschillend en ze vullen elkaar aan en de man is uiteindelijk de eindverantwoordelijke c.q de beslisser cq. de baas).

Maar nu weer terug naar de democratische rechtstaat en de woorden van het hoogste Nederlandse rechtscollege:

“De Hoge Raad heeft beslist dat het VN-Vrouwenverdrag ‘rechtstreekse werking’ heeft. Dat betekent dat burgers, dus ook de eisende partijen, zich op de regels van dat verdrag kunnen beroepen. Dat verdrag verplicht de Staat er effectief voor te zorgen dat vrouwen volwaardig aan politieke partijen kunnen deelnemen. De Staat moet er dan ook voor zorgen dat vrouwen zich via de politieke partijen kandidaat kunnen stellen op kieslijsten. De Staat heeft daarbij in beginsel geen ruimte voor een eigen belangenafweging.

Dit wordt niet anders doordat de SGP haar standpunt baseert op haar godsdienstige overtuiging. Het grondrecht van vrijheid van godsdienst geeft haar weliswaar het recht haar standpunt uit te dragen. Maar in een democratische rechtsstaat mag aan politieke beginselen en programma’s slechts praktische uitvoering worden gegeven binnen de grenzen die wetten en verdragen daaraan stellen, ook als die beginselen godsdienstig of levensbeschouwelijk van aard zijn. Het actief en het passief kiesrecht zijn essentieel voor het democratische gehalte van de vertegenwoordigende organen. Daarom is het onaanvaardbaar dat een politieke groepering bij het samenstellen van kandidatenlijsten in strijd handelt met het grondrecht dat de kiesrechten van alle burgers waarborgt. Dat geldt ook als dit berust op een godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging. Een democratische rechtsorde eist tolerantie ten opzichte van religieuze overtuigingen, maar dat belet niet dat de rechter uitspreekt dat de wijze waarop de SGP bij de kandidaatstelling haar opvattingen in praktijk brengt, niet aanvaardbaar is.

Als ik deze tekst goed begrepen heb staat hier: “Als je het democratische spel mee wilt spelen dan moet je ook volgens de spelregels spelen: Iedereen doet mee.” Uiteindelijk ben ik wel blij met deze uitspraak, denk ik.  Alhoewel er ook een heleboel wringt. Midden in een gefragmenteerde samenleving waar allerlei mensen iets roepen: “Met een hoofddoekje doe je niet mee”, “Omdat je homo bent doe je niet mee” mag je ook niet roepen “Omdat je vrouw bent doe je niet mee”.  Er wordt een keiharde streep gezet onder de deelname aan het democratisch proces, iedereen moet mee kunnen doen. Je mag best vinden dat vrouwen niet mee mogen doen, niemand gaat je verbieden om dat (uit) te (s)preken of op te schrijven. Als dat je godsdienstige overtuiging prima maar je zet jezelf buiten spel in het democratische proces.  (Wilders kan het formeel gezien nu niet verbieden dat een vrouw met hoofddoek op de lijst kan komen en in dit geval voor de CU oplossing richting homo’s moeten kiezen.)

De SGP voorlichter(die meestal fantastisch is)  nam alvast een voorschot op de bijkans obligate reactie van de christelijke subcultuur “O kijk nu eens, we zijn zielig, ze pesten ons.”  Hij deed dat via twitter “Dit is dus wat fatsoenlijke klassiek gelovige christenen in NL te verwachten hebben van de ‘toleranten’: rechtsvervolging en veroordeling.”

In een volgende post wil ik eens piekeren over de discussie die hierachter zit  (1) geloven in de samenleving en achter de voordeur en (2) democratie en theocratie. Maar ik ben ook wel nieuwsgierig naar jullie eerste reactie!

Bram Krol, de eminence grise van de groeiende gemeentes van Nederland heeft een boekje geschreven dat wil motiveren tot gemeentegroei in de 21ste eeuw: Jesus Multinational. Een soepel boekje met een redelijk foute cover. Voor het lezen van hoofdstuk 1 en een leuke serie stellingen rondom het boek: zie de website www.jesusmultinational.nl

Het is een snel geschreven boek met nogal forse conclusies. Ik geniet ervan als een boek vlot leest, er zijn veel te weinig “theologische” boeken die soepel lezen. Wel vind ik de toon met regelmaat nogal suggestief en dwingend. Krol maakt zich naar mijn gevoel nogal vaak schuldig aan een soort ex-cathedra toon.

De toon wordt pijnlijk als je ziet met welk gemak Krol de bijbel gebruikt als geschiedenisboek. Zonder zich rekenschap te gegeven van z’n hermeneutiek wordt in forse woorden en met behulp van teksten en allerlei rekensommetjes geponeerd dat we de kerk in de eerste eeuw altijd te klein hebben ingeschat.  Mijn wetenschappelijke water protesteert enorm hiertegen: eigenlijk geloof ik er geen snars van.  Het ” gedegen onderzoek”  waar nadrukkelijk mee geschermd wordt beperkt zich methodologisch tot “bijbel, Michael Green en Von Harnack” (p.216). H’m….. ik heb de al even bejaarde  Larourette er even op nageslagen: Ik vermoed dat Krol toch wel met erg grote stappen thuis komt. Maar als een van de meer geleerde lezers serieus verstand van ouder kerkgeschiedenis heeft (recentere bronnen misschien???) hou ik me aanbevolen.

Even klassiek als verdrietig is de afsluiting van het boek: Wat zij konden kunnen wij ook.  En dat geloof ik niet zo erg.

Nu kan het bijna niet anders als dat iemand die zoekt naar contextualisatie van het christelijk geloof in de 21ste eeuw geen fan is van de meeste boeken van Bram Krol. Een emotie die overigens geheel wederzijds is hebben we (Bram en ik) ooit eens gezamenlijk vastgesteld.

Bram sluit dit boek, net als z’n vele anderen, af op positieve en uitnodigende toon: Dit kan nog steeds: Doe wat ze, door mijn 20ste eeuwse blik, 21 eeuwen geleden deden nu opnieuw! Da’s een uitdaging waar ik later nog wel eens een paar woorden vuil aan wil maken.

Het schilderij waarvan in de header een detail staat is van Annibale Carraci, Domine quo vadis? uit 1602.  Volgens de traditie vluchtte Petrus de stad Rome uit tijdens de vervolgingen onder Nero. Onderweg ontmoette hij Jezus die met een kruis op z’n rug de andere kant op ging. En Petrus vroeg: “Heer, wat gaat u doen?” Waarop Jezus antwoordde “De stad in om in jou plaats voor de tweede keer gekruisigd te worden” Deze woorden deden Petrus besluiten om terug te keren en in Rome te blijven om uiteindelijk ook gekruisigd te worden. Afgelopen woensdag gebruikte ik het schilderij van Carraci als een illustratie van de navolging van Christus. Een navolging die ons de christelijke subcultuur(Jeruzalem) uitdrijft de wereld(Rome)  in: Onze roeping ligt in Rome en niet in Jeruzalem. De kruisiging bij Jeruzalem heeft al plaats gevonden.

Aan ons is de navolging in Rome, met het risico van kruisiging.  Het vreemde is dat ik niet leef met de angst van kruisiging in Rome, ik leef met de angst van kruisiging door Jeruzalem. Ik leef met de angst voor christenen.  Waar ben ik dan bang voor? Angst dat fondsen die ik voor ons project nodig denk te hebben niet komen, angst voor foute theologie, angst om goede vrienden kwijt te raken. Ik leef met de angst dat de diversiteit binnen Emerging/Missionair NL te groot wordt om de relaties instand te houden. Stuart sprak afgelopen woensdag over “affirm instead of critisize“, als ik leef uit angst voor kruisiging in Jeruzalem dan zie ik de christenen als vijand, de christelijke subcultuur als vijandelijk terrein en kan ik dus alleen maar kritiek leveren.

Nu doet die angst (de slechtste raadgever) iets heel bizars met mij: Ik verlang ernaar om in Rome te leven maar de angst voor de kruisiging door Jeruzalem drijft me terug naar Jeruzalem: Ik val terug op mijn bekende en overgeleverde patronen van theologisch gebaseerde scheidslijnen. Het ironische natuurlijk dat mijn verlangen naar het leven in Rome uiteindelijk niet geaccepteerd zal worden binnen de muren van Jeruzalem zodat mijn grootste angst toch weer werkelijkheid zal worden (tenzij ik verval tot een missionaire wannabe/zombie).

Gedreven door die angst en op weg naar Jeruzalem ontmoet ik Jezus en voor de zoveelste keer nodigt Hij me tot omkeren, metanoia, bekering, herörientatie op Hem en Zijn Koninkrijk. Als Paulus stort ik van mij emerging stokpaard en keer op blote voeten terug naar Rome. Onderweg komt ik een paar mede wandelaars tegen; Eline, Peter, Roos, Eef, Boele, Daniël, Sebastiaan, Jos, Jan, Ronald, Stefan, Johan, Charissa, Henk, Lindsey, Ro, Arthur, Kees en talloze anderen, in de verte zie ik ook een bont internationaal gezelschap. Allen zijn we opweg naar de poorten van Rome. In onze rugzakken zitten de stenen van Jeruzalem, onderweg bespreken we welke stenen ons hinderen in de navolging, we ruilen stenen en ontdekken onderweg nieuwe  stenen in het veld. Uiteindelijk hebben we allemaal een draagbare rugzak met een praktische lichtgewicht kampeer uitrusting waarmee we onderweg zijn.

Het beeld van een groep reizigers onderweg naar Rome spreekt me aan.  Ik zou het jammer vinden als de oude theologische scheidslijnen zoals ze gelden in Jeruzalem (orthodox/liberaal/charismatisch/baptist/gereformeerd/etc etc)  in missionair NL weer de boventoon gaan voeren. Ik weet donders goed dat er allerlei theologische verschillen zitten in de emerging/missionaire context van NL en menigeen draagt een rugzak met een uitrusting die fors anders is dan de mijne. Daar zit ik niet mee, mijn focus is Rome en niet Jeruzalem. Ik geloof stiekum dat als we in Rome zijn aangekomen deze stad ons allen zo sterk zal veranderen(en wij haar) dat we uiteindelijk verbaasd zullen staan. 

Er lopen niet zo veel Nederlanders bewust op de gemeentestichtende/missionaire/emerging weg naar Rome. Voor ieder van hen wil ik in de bres staan, voor hen opkomen en hen wil ik verdedingen of het nu tegen Rome is of tegen Jeruzalem, ieder van hen wil ik helpen als ze struikelen. Op hen wil ik vertrouwen. Ik ben het af en toe echt niet met ze eens maar ik wil luisteren naar ieder van hen en van hen leren, ik wil door hen gecorrigeerd kunnen worden én samen met hen een pilsje pakken. Met hén en vele anderen wil ik in Rome leven zoekend naar het Koninkrijk.

Ik heb me nooit gerealiseerd dat 10 december een bijzondere dag is onderweg naar Gods Koninkrijk.

Niet zozeer omdat de kerk zulke bijzondere dingen doet op die dag, ik kon zelfs geen heilige voor vandaag vinden. Maar als het gaat om herstel van het goede, een zoektocht naar recht en rechtvaardigheid is dit toch wel een toffe dag.

Uitreiking van de Nobelprijs voor de vrede

Uitreiking van de Nobelprijs voor de natuurkunde

Uitreiking van de Nobelprijs voor de chemie

Uitreiking van de Nobelprijs voor de geneeskunde

Uitreiking van de Nobelprijs voor de economie (Zweedse rijksbank)

Uitreiking van de Nobelprijs voor de literatuur

Als je die lange lijst van namen leest en wat die mannen en vrouwen gedaan hebben dan wordt ik stil. Enerzijds de grootste dingen die gedaan zijn anderzijds de enorme ellende en al het onrecht dat erachter ligt. Lees de lijst van de Nobel prijs van de vrede eens door of die van de
geneeskunde, kleine en bescheiden antwoorden op onnoemelijk veel dood, verderf en leed.

Verder werd op 10 dec 1948, dus zestig jaar geleden, de universele verklaring van de rechten van de mens aangenomen. Het is een soort grondwet geworden van rechten voor de seculiere mens. Als deze dingen moeten worden opgeschreven omdat ze nog steeds niet gegarandeerd zijn dan is dat wel het bewijs dat het Koninkrijk er nog niet is.

De nobelprijzen en de mensenrechten, belangrijke stappen onderweg naar een betere wereld. Hoop in de chaos. Het zijn ook stappen opweg naar Gods Koninkrijk waar Jezus Heer zal zijn.

Ik wil leven in het verhaal van de lijdende Knecht en de opgestane Heer en niet vanuit het seculiere verhaal maar ik wil altijd zoeken naar coalities van vrede. Volgens mij hebben we op 10 dec twee grootse coalities van vrede te pakken.

Kijk ook eens op www.vlammenvoorvrijheid.nl

Binnen gemeentestichtend, missionair en emerging NL zijn weinigen die de mixed-economy een slecht idee vinden: Accepteer dat er nieuwe kerken/fresh expressions ontstaan naast de reeds bestaande kerken en stimuleer de relaties tussen die twee.

Daarom wil ik de zaak maar eens nog lastiger maken. Ik wil pleiten voor een triple economy.

Het Koninkrijk van God lijkt in NL heel praktisch te zijn opgedeeld in een blank en niet-blank deel, een soort geestelijke apartheid. Het blanke deel nogal rijk en duf, het niet-blanke deel aanzienlijk minder rijk en veel veel pittiger. En vergeef me als ik er naast zit maar ik dacht dat Gods Koninkrijk gaat over ieder taal, stam, tong of natie.

Ik heb alleen een klein probleem ik heb geen idee hoe we dit moeten aanpakken; de culturele en theologische verschillen zijn aanzienlijk (vandaar ook die geestelijke apartheid). Daniel en Tanja de Wolf van Thugz Church geven leiding aan een niet-blanke kerk maar juist zij zijn ook doordrongen van deze kloof.

Volgens mij moeten we maar eens beginnen met de kloof de kloof te noemen en te dromen over een kleurrijk Koninkrijk met z’n triple economy.

Vandaag eens een zware post die ik vond bij The Immanent Frame.

Last week as I listened, along with many other Americans and others around the world, to President Bush’s most recent effort to reassure us about the current economic meltdown I had a “Road to Damascus” moment. It happened as I heard Bush repeat the word “faith”: faith in America’s institutions, faith in its workers, faith in capitalism, faith in our capacity to survive other disasters (such as 1929 and 2001). And, of course, the faith we needed to weather the recent crisis and get to the other side, such faith, in Bush’s rhetoric, being not only the need of the moment but the fulcrum for the journey to recovery.

I instantly saw that a great feat in reverse discourse engineering had occurred: we had moved into the era of the “Faith-Based Economy.” Many of us had already developed a certain worry about the place of “faith” in the Bush administration’s weird form of ecumenical evangelism, which had used the idea of faith-based organizations to allow the covert infiltration of a certain brand of religion into American civic life, with a definite bias towards white, Protestant, evangelical forms rather than say, to Muslim, Catholic, Jewish, Hindu or Rastafarian forms.

Lees hier de rest van het stuk

maar die mensen, h’m dan is ” In alle redelijkheid” nog een stapje te ver.